HOLLOW SKY 10>>

STARRY NIGHTS

Ελπίζοντας οτι δεν θα στενοχωρήσουμε τον Υψηλότατο Πιθηκαγόρα, παραθέτουμε εδώ απόσπασμα από ένα βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει από κανένα σωστό νοικοκυριό :

"Έχουμε δείξει ήδη οτι η πρωταρχική λειτουργία τών γλωσσικών εννοιών δεν συνίσταται στη σύγκριση εμπειριών και την επιλογή ορισμένων κοινών χαρακτηριστικών, αλλά στη συμπύκνωση αυτών τών εμπειριών, στην απόσταξή τους μπορούμε να πούμε. Αλλά ο τρόπος αυτής τής συμπύκνωσης εξαρτάται πάντα από το προς τα πού στρέφεται το ενδιαφέρον τού υποκειμένου, και καθορίζεται όχι τόσο από το περιεχόμενο τής εμπειρίας όσο από την τελεολογική σκοπιά από την οποία αντικρύζεται. Μόνον ό,τι μοιάζει σημαντικό για την επιθυμία και τη βούλησή μας, την ελπίδα και την ανησυχία μας, τη δράση και τη δημιουργία μας, μόνον αυτό δέχεται τη σφραγίδα τού λεκτικού 'νοήματος' [.] Διότι μόνον ό,τι συνδέεται κατά κάποιον τρόπο προς το εστιακό σημείο τής βούλησης και τής τάξης, μόνον ό,τι αποδεικνύεται ουσιαστικό για το συνολικό σχήμα τής ζωής και τής δραστηριότητας, επιλέγεται μέσ' απο την ενιαία ροή τών αισθητηριακών εντυπώσεων και 'επισημαίνεται' ανάμεσά τους - δηλαδή παίρνει έναν ιδιαίτερο γλωσσικό τονισμό, ένα όνομα. Οι απαρχές αυτής τής διαδικασίας 'επισήμανσης' πρέπει αναμφίβολα να αποδοθούν και στα ζώα [.] Αλλά [στα ζώα] μια τέτοια παρουσία καλύπτει πάντα μόνο τη συγκεκριμένη στιγμή κατά την οποία η ορμή προκαλείται, διεγείρεται άμεσα. Μόλις το ερέθισμα ελαττωθεί, και η επιθυμία εκπληρωθεί, ο κόσμος τού Είναι, η τάξη τών αντιλήψεων καταρρέει και πάλι. Όταν ένα νέο ερέθισμα φθάσει στη συνείδηση τού ζώου, ο κόσμος αυτός ξαναγεννιέται αλλά παραμένει πάντα στα στενά όρια τών τρεχουσών ορμών και διεγέρσεων. [.] Το παρελθόν δεν διατηρείται παρά αμυδρά μόνο, το μέλλον δεν γίνεται μια εικόνα, μια προοπτική. Μόνο η συμβολική έκφραση μπορεί να προσφέρει τη δυνατότητα τής προοπτικής και τής ανασκόπησης, διότι μόνο με σύμβολα μπορούν όχι μόνο να γίνουν διακρίσεις αλλά και να μονιμοποιηθούν στη συνείδηση. Ό,τι δημιούργησε κάποτε ο νους, ό,τι έχει επιλεγεί από τη σύνολη σφαίρα τής συνείδησης, δεν χάνεται ξανά όταν η αρθρωμένη λέξη έχει τη σφραγίδα της πάνω του και τού έχει δώσει την οριστική του μορφή".

Ernst Cassirer, "Γλώσσα και Μύθος" (1946)
πρόλογος Μάριου Μαρκίδη - μετάφραση Γεράσιμου Λυκιαρδόπουλου
εκδόσεις "Έρασμος", Μάιος 1989.

 

 

back

Γιάννης Δ. Ιωαννίδης [e-mail]