HOLLOW SKY 25

Ευχές...

Το ξέρω. Έχουμε από καιρό παρατήσει τον αγαπητό μας βρυκόλακα πάνω σ' ένα αμφιβόλου ναυσιπλοϊκής ασφαλείας ατμόπλοιο κάπου στον Ατλαντικό και τον επιθεωρητή Τζιράρ να ξημεροβραδυάζεται σ' ένα μπαράκι στο Μπρούκλιν ... και οφείλουμε να μάθουμε τι απέγιναν. Θα γίνει σύντομα κι αυτό. Στο επόμενο τεύχος μας. Προς το παρόν, ας ενδώσω στην επικαιρότητα.

*

Να ΄μαστε λοιπόν στο 2004 μ.Χ. -- κατ' άλλους, που ενοχλούνται από αυτό το κεφαλαίο Χ. τού μ.Χ., "έτος 2004 τής εποχής μας" (σύμφωνα με τη μετάφραση τού γαλλικού "de notre ere" ή τού αγγλικού "of our era") ... έκφραση σύμφωνη με τις επιταγές τής "πολιτικώς ορθής" novlangue μα ασύμφωνη με την απλή λογική, καθώς δέχεται οτι η "εποχή μας" άρχισε πριν από 2004 χρόνια αλλά αρνείται να πει 2004 χρόνια από ποιό ιστορικό γεγονός.

Τελοσπάντων... Πού κολλάω; θα μού πειτε... Εδώ, για τούς ανθρωπιστές ταχυδακτυλουργούς τής νεογλώσσας, ο λύκος δεν καταβρόχθισε την Κοκκινοσκουφίτσα αλλά "ικανοποίησε τις ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες τού είδους του", ... και βέβαια ο άνεργος δεν είναι πλέον άνεργος αλλά "απασχολήσιμος", οι μαζικές απολύσεις μετονομάζονται "οικονομική αναδόμηση", η καταστρατήγηση και η κατάργηση τών εργασιακών δικαιωμάτων βαπτίζεται "ευέλικτη εργασία", οι επιστάτες γίνονται "διαχειριστές τών ανθρώπινων ενεργειακών πηγών", και βεβαίως ο ίδιος ο άνθρωπος αποκαλείται πλέον (χάρη στην ιδιοφυή αυτή σύλληψη τού Ιωσήφ Στάλιν) "το πολυτιμότερο κεφάλαιο".

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο μοντέρνος Τύπος, ακόμα κι αυτός που υποτίθεται οτι στραβομουτσουνιάζει με την "πολιτική ορθότητα". Έτσι, η χαριτόβρυτος μοντέρνα δεσποινίς ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, όταν κάποια διασημότητα πεθαίνει, μάς πληροφορεί σταθερά: "Έφυγε" ο τάδε ή η δείνα. Τα εισαγωγικά στο "έφυγε" υποτίθεται οτι διευκρινίζουν, ποιητική αδεία, πως ο μακαρίτης δεν έφυγε άνευ εισαγωγικών προς Παρισίους, ... ούτε βεβαίως οτι έφυγε από ετούτο τον κόσμο για να πάει σ' έναν άλλο κόσμο (α-πα-πά, αυτά είναι σκοταδιστικά!), ... αλλά απέθανε. Τι χαριτωμένος στρουθοκαμηλισμός.

Μωρέ καλά τούς τα 'χωνε ο μαυρούκος ράπερ: "Όταν ζηλεύεις πρασινίζεις, όταν θυμώνεις κοκκινίζεις, όταν λιποθυμάς κιτρινίζεις, όταν σε βλέπει ο ήλιος μαυρίζεις ... και με λες εμένα έγχρωμο;".

*

Όταν δεν μπορούμε όχι μόνο να λύσουμε αλλά ούτε και να κοιτάξουμε κατάφατσα ένα πρόβλημα, τότε ... τού αλλάζουμε τ' όνομα: αυτή είναι η μοντέρνα συνταγή! Και βεβαίως, όπως το έγραφε ο γλωσσολόγος Alain Rey στην εφημερίδα Le Monde (28.1.1998), "μέσα στην κοινωνική ζωή, οι καινούργιες λέξεις χρησιμεύουν στη συγκάλυψη μιάς πολύ πραγματικής πρόθεσης ή δράσης".

Θαυμάσια λοιπόν το είχε πει ο φίλος μου ο Υβ Λε Μανάκ, μεταστρέφοντας τον Λωτρεαμόν: Οι ιδέες ξεφτίζουν` το νόημα τών λέξεων συμμετέχει σ' αυτό το ξέφτισμα. Αλλά βεβαίως έχουμε να κάνουμε μ' ένα γενικότερο ξέφτισμα. Δεν ξεφτίζει μόνο το νόημα τών λέξεων αλλά κάθε νόημα γενικώς. Ξεφτίζει το νόημα τής ζωής.

*

Το μοντέρνο ξέφτισμα τού νοήματος τής ζωής ξεκινάει ασφαλώς από πολύ παλιά. Δύο είναι οι βασικοί πυλώνες αυτής τής διαδικασίας: η διαφωτιστικών καταβολών αφελής πανλογική αισιοδοξία` και η ρομαντικών καταβολών αφελής πανσυναισθηματική απαισιοδοξία.

Με το Διαφωτισμό, ο μοντέρνος άνθρωπος φαντάστηκε πως θα έβαζε τέρμα στην τραγικότητα τής ανθρώπινης ζωής χάρη στην ορθολογιστική ουτοπία μιάς "ορθής απάντησης σε όλα τα ζητήματα". Με το Ρομαντισμό, ο μοντέρνος άνθρωπος, καταπιεσμένος από την ορθολογιστική ξηρασία, υπέστρεψε σε μια τραγική αντίληψη αλλά άλογη τής ανθρώπινης ζωής.

Λόγος χωρίς Τραγωδία και Τραγωδία χωρίς Λόγο: αυτοί είναι οι δυό πυλώνες που θεμελίωσαν το πρότυπο υποκειμένου, τούς ορίζοντες προσανατολισμού και το όριο τού νεωτερικού ανθρώπου.

Την ύπαρξη ενός Τραγικού Λόγου ούτε που την υποψιάζεται!

*

Τελοσπάντων... Μέρες που είναι, και σαν ένας ταπεινός κι ατάλαντος εργάτης τού Τραγικού Λόγου, δύο ευχές επιτρέψτε μου να σάς μεταφέρω εκ μέρους του. Μια παλιά και μια καινούργια.

Η παλιά:

Δεν υπόσχομαι να κάνω τη γη Παράδεισο`
υπόσχομαι να μην την κάνω Κόλαση.

Και η καινούργια:

Ελεύθερος δεν μπορεί να γίνει
όποιος δεν τρόμαξε ριζικά
με τη δική του αγριότητα.

Καλή Χρονιά!

Γιάννης Δ. Ιωαννίδης [e-mail]

 

Starry Nights in a Dark Age